Nieuws

Scheiding: Wie betaalt de advocaat?

Scheiding: Wie betaalt de advocaat?

Als echtelieden in gemeenschap van goederen gehuwd zijn, dan is er sprake van een algehele gemeenschap van goederen. Dat betekent dat alle schulden en alle baten gemeenschappelijk zijn. Dat geldt ook voor de schulden en baten die vóór het huwelijk al bestonden.

Draagplicht voor schulden

Het gevolg hiervan is dat bij echtscheiding de echtelieden op grond van de wet een gelijk aandeel hebben in de (ontbonden) gemeenschap van goederen. Beide echtelieden profiteren dus van de overwaarde van de echtelijke woning of van positieve saldi van de bankrekeningen. Het betekent echter ook dat beide echtelieden moeten bijdragen in de aflossing van de (voor)huwelijkse schulden.

Wat nu als je partner een schuld heeft waar de ander niets van af wist, zoals een voorhuwelijkse studieschuld? Moet de andere partner daar ook in meebetalen? Het antwoord is ja. In beginsel zijn beide echtelieden draagplichtig voor alle schulden, ongeacht de vraag of de echtelieden van het bestaan hiervan op de hoogte waren en ongeacht de vraag of de schulden al bestonden vóór het huwelijk.

In de rechtspraak zijn nauwelijks uitzonderingen hierop te vinden. Pas als sprake is van zeer bijzondere omstandigheden, kan afgeweken worden van de hoofdregel dat beide echtelieden draagplichtig zijn voor de (voor)huwelijkse schulden. Een voorbeeld van deze zeer bijzondere omstandigheden is te vinden in een uitspraak van de rechtbank Amsterdam[1]. In deze zaak oordeelde de rechtbank dat de schulden, die ontstaan zijn als gevolg van seksueel misbruik van het kind door een van de echtgenoten, geheel gedragen moeten worden door de partij die het kind misbruikt had. Een andere uitzondering bespreek ik hieronder.

De casus

In de zaak die heeft geleid tot een uitspraak van de Hoge Raad van 22 april 2016[2], had de man in het zicht van de scheiding een lening van (ruim) € 22.000,00 afgesloten bij zijn vader voor de advocaatkosten in de scheidingsprocedure. De man deed tijdens de scheidingsprocedure een beroep op de hoofdregel, dat beide partijen een gelijk aandeel hebben in de gemeenschap, dus ook in de door hem aangegane schuld. Dat betekende volgens de man dat de vrouw de helft van zijn advocaatkosten moest betalen.

De rechtbank en het gerechtshof stelden de man in het gelijk. De Hoge Raad vond echter dat het gerechtshof onvoldoende duidelijk had gemaakt waarom deze schuld door beide partijen gedragen moest worden. De Hoge Raad wees erop dat in procedures van familierechtelijke aard de kosten van de advocaat vrijwel altijd door ieder van de partijen zelf gedragen worden. Proceskostenveroordelingen komen in dat soort zaken zelden voor.

Eerder oordeelden onder meer het gerechtshof Den Haag[3] en het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden[4] al dat het niet redelijk is dat de ene echtgenoot zou moeten meebetalen aan de kosten van juridische bijstand van de andere echtgenoot in een scheidingsprocedure.

Kortom: voor schulden die aangegaan zijn in het kader van de juridische kosten van scheiding, lijkt een uitzondering gemaakt te worden op de hoofdregel dat beide echtelieden die kosten dragen.

Oplossing

Om te voorkomen dat echtelieden geconfronteerd worden met hoge juridische kosten kan gedacht worden aan mediation. Bij mediation maken partijen onder leiding van een neutrale en onafhankelijke mediator afspraken over de afwikkeling van de scheiding. Mediation is vaak goedkoper dan een scheidingsprocedure op tegenspraak. Bovendien is het niet ongebruikelijk dat partijen afspraken maken over de verdeling van de kosten van mediation.

Een andere oplossing is het maken van huwelijkse voorwaarden. In de huwelijkse voorwaarden kunnen afspraken gemaakt worden over de draagplicht van schulden, ook die van vóór het huwelijk. Ook tijdens het huwelijk kunnen huwelijkse voorwaarden gemaakt worden of kunnen deze aangepast worden. Het opstellen van huwelijkse voorwaarden wordt gedaan door een notaris.

Slotopmerking

Hiervoor heb ik geschreven dat ook voorhuwelijkse schulden in de gemeenschap van goederen vallen. Naar huidig recht is dit het geval. Als echter de wet beperking gemeenschap van goederen in werking treedt, zal dit veranderen. Schulden van voor het huwelijk vallen dan niet meer automatisch in de (beperkte) gemeenschap van goederen. Let wel, dit geldt voor huwelijken die na de inwerkingtreding van de nieuwe wet zijn gesloten.

[1] Rechtbank Amsterdam 18 februari 2015, ECLI:NL:RBAMS:2015:785

[2] Hoge Raad 22 april 2016, ECLI:NL:HR:2016:723

[3] Gerechtshof Den Haag 9 oktober 2013, ECLI:NL:GLDHA:2013:4416

[4] Gerechtshof Arnhem Leeuwarden 13 maart 2014, ECLI:NL:GHARL:2014:2472 

Gerelateerde artikelen

Rechtsgebieden

Ervaring in alle zaken waarmee ondernemers in aanraking komen.

Contact

Dubbelsteynlaan West 39
3319 EK Dordrecht

Postbus 9069
3301 AB Dordrecht

T: +31 (0)78 630 00 00
F: +31 (0)78 630 00 22
E: info@dekoningadvocaten.nl

Algemeen

Deze website gebruikt cookies om uw ervaring te personaliseren en uw websitegebruik te analyseren.