Onrechtmatig beslag en de plicht om de schade te beperken

Onrechtmatig beslag en de plicht om de schade te beperken

Het komt voor dat - achteraf gezien - een beslag onterecht blijkt te zijn gelegd.

Een beslaglegging is volgens de Hoge Raad onrechtmatig en kan leiden tot schadeplichtigheid aan de zijde van de beslaglegger, wanneer; 

  1. De vordering die de beslaglegger aan het beslag ten grondslag heeft gelegd in zijn geheel niet in rechte wordt erkend (denk daarbij met name aan de situatie dat vóór het uitbrengen van de dagvaarding beslag wordt gelegd, waarna de rechter in de gerechtelijke procedure die volgt uitmaakt dat de beslaglegger überhaupt geen vordering heeft op de beslagen partij / de rechter het gevorderde vollédig afwijst);
  2. Overduidelijk beslag is gelegd voor een te hoog bedrag (waarbij wordt benadrukt dat indien de vordering ter verzekering waarvan het beslag is gelegd slechts gedeeltelijk wordt toegewezen, dit NIET automatisch tot gevolg heeft dat het beslag voor het afgewezen deel van de vordering ten onrechte is gelegd), het beslag lichtvaardig is gelegd of onnodig is gehandhaafd.

Indien één van de hierboven genoemde situaties zich voordoet, dan is het echter nog stééds niet zo dat de beslaglegger dan zonder meer aansprakelijk is voor de vollédige door de beslagen partij geleden schade, althans zo lijkt dit te volgen uit een uitspraak die het Gerechtshof Amsterdam eind vorig jaar heeft gewezen.

In deze zaak had de gemeente Beemster beslag gelegd onder partij X in verband met de incasso van een dwangsom. Later bleek de vordering waarvoor het beslag was gelegd te zijn verjaard. Hierdoor was, achteraf gezien, het ten laste van partij X gelegde beslag ten onrechte gelegd. Niet alleen kon hierdoor het gelegde beslag niet worden uitgewonnen, echter tevens stelde partij X schade te hebben geleden door de beslaglegging en is hij een schadestaatprocedure aangevangen. Partij X wenste de schade vergoed te hebben, die hij had geleden als gevolg van het onrechtmatig gelegde beslag. Wat voorts nog dient te worden vermeld is dat de gemeente reeds op 28 november 2007 beslag had gelegd op diverse onroerende zaken, maar partij X de gemeente niet eerder dan medio mei 2008 heeft laten weten welke uitzonderlijk grote financiële gevolgen het leggen en handhaven van de beslagen voor hem meebracht. Voorts heeft partij X de gemeente niet althans niet tijdig geïnformeerd over de (over)waarde van de beslagen onroerende goederen, zodat de gemeente een aantal beslagen had kunnen opheffen.

Het hof oordeelde in deze zaak dat Partij X de navolgende informatie aan de gemeente had dienen te verschaffen “(i) welke van zijn (negentien) beslagen onroerende zaken voor enkel de vordering van de gemeente in beginsel voldoende verhaal bood/boden, (ii) welke percelen voor welke schulden/bedragen hypothecair waren belast en (iii) op welke percelen het beslag in zijn visie het minst bezwarend zou zijn”. Nu partij X dit heeft nagelaten oordeelt het hof als volgt” met de rechtbank is het hof van oordeel dat appellant de door hem gestelde schade – wat daar verder ook van zij – eenvoudig had kunnen beperken tot nihil door de gemeente meergenoemde informatie te geven. De gehele gestelde schade is derhalve een gevolg van een omstandigheid die aan appellant kan worden toegerekend. De billijkheid leidt niet tot een andere verdeling”.

Conclusie

De conclusie die uit deze uitspraak kan worden getrokken is dat ook al staat vast dat het beslag onrechtmatig is gelegd (en hiervan is niet snel sprake) er nog steeds geen sprake is van een risicoaansprakelijkheid aan de zijde van de beslaglegger, maar dat onder omstandigheden op de beslagene ook een schadebeperkingsplicht kan rusten. In de hiervoor beschreven zaak had partij X de schade eenvoudig kunnen beperken tot nihil door de gemeente informatie te verschaffen over de gevolgen van de gelegde beslagen en nu hij dit heeft nagelaten dient de door hem gestelde schade volledig voor zijn eigen rekening te blijven.

Meer weten?

Heeft u vragen over de schadebeperkingsplicht aan de zijde van de partij ten laste van wie er beslag gelegd is of bijvoorbeeld over de (mogelijke) aansprakelijkheid van de beslagleggende partij? 

De Koning Advocaten is onder meer gespecialiseerd in het beslag- en executierecht, verbintenissenrecht, ondernemingsrecht, aansprakelijkheidsrecht en wij zijn graag bereid u over deze onderwerpen te adviseren. Ook voor andere verbintenisrechtelijke vragen over bijvoorbeeld contracten en/of algemene voorwaarden kunt u vanzelfsprekend bij ons terecht.

 

Gerelateerde artikelen